Alfabet tajski: spółgłoski, samogłoski i cyfry

Ostatnia aktualizacja

Alfabet tajski ma 44 spółgłoski (42 wciąż w użyciu) i 32 formy samogłosek, a do tego 4 znaki tonalne i 10 cyfr. Tajski zapisuje się od lewej do prawej, bez spacji między słowami, a każda spółgłoska należy do jednej z trzech klas (średniej, wysokiej lub niskiej), od której zależy ton sylaby.

Ten poradnik przedstawia każdą spółgłoskę z jej tradycyjną nazwą, znaczeniem, klasą i wymową, a potem samogłoski i cyfry. Naciśnij ▶, by usłyszeć literę w naturalnym tempie, albo przycisk „wolno”, by usłyszeć ją w zwolnionym.

Ile liter ma alfabet tajski?

Alfabet tajski ma 44 spółgłoski, z których 2 (ฃ i ฅ) wyszły z użycia, oraz 32 formy samogłosek na tradycyjnej liście. Używa też 4 znaków tonalnych i własnego zestawu 10 cyfr.

Spółgłoski
44 litery, 42 w codziennym użyciu
Samogłoski
32 formy na tradycyjnej liście, przeważnie w parach krótka/długa
Znaki tonalne
4: ่ ้ ๊ ๋
Cyfry
10: od ๐ do ๙
Kierunek pisma
Od lewej do prawej, bez spacji między słowami
Wielkie i małe litery
Brak

Jak nazywają się tajskie litery?

Każda tajska spółgłoska nazywa się swoim dźwiękiem, po którym pada słowo zaczynające się od tej litery: ก to ก ไก่ (gɔɔ gài), czyli „g jak kurczak”. Tajskie dzieci uczą się alfabetu, recytując te nazwy po kolei, od ก ไก่ do ฮ นกฮูก (sowa).

Nazwy przydają się daleko poza szkołą. Kilka liter ma ten sam dźwięk (przydechowe „t” można zapisać na sześć sposobów), więc Tajowie podają nazwę litery, by powiedzieć, o którą chodzi, tak jak my literujemy przez telefon „S jak Stanisław”.

Czym są trzy klasy spółgłosek?

Tajskie spółgłoski dzielą się na trzy klasy: średnią (9 liter), wysoką (11 liter) i niską (24 litery). Klasa nie zmienia brzmienia spółgłoski; zmienia ton sylaby, którą ta spółgłoska otwiera.

Tajskie spółgłoski według klas
Klasa Liczba liter Spółgłoski
Klasa średnia 9 ก จ ฎ ฏ ด ต บ ป อ
Klasa wysoka 11 ข ฃ ฉ ฐ ถ ผ ฝ ศ ษ ส ห
Klasa niska 24 ค ฅ ฆ ง ช ซ ฌ ญ ฑ ฒ ณ ท ธ น พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ฬ ฮ

Na przykład ข (klasa wysoka) i ค (klasa niska) wymawia się tak samo, jako k, a jednak ขา ma ton wznoszący (kǎa, noga), a คา ton średni (kaa, utknąć). Znajomość klasy każdej litery to klucz do czytania tonów, co krok po kroku wyjaśnia nasz poradnik o tonach tajskich.

Spółgłoski klasy niskiej tworzą dwie grupy. Większość ma bliźniaczkę z klasy wysokiej o tym samym brzmieniu (ค i ข, ท i ถ…). Pozostałe, tzw. sonanty (ง ญ ณ น ม ย ร ล ว ฬ), takiej pary nie mają: aby nadać im ton klasy wysokiej, tajski stawia przed nimi nieme ห (หมา, mǎa, pies).

44 tajskie spółgłoski

Oto wszystkie 44 tajskie spółgłoski w kolejności alfabetycznej, z nazwą, jakiej Tajowie używają dla każdej litery, jej transkrypcją, znaczeniem nazwy i klasą.

44 tajskie spółgłoski z nazwami, znaczeniami i klasami
Litera Nazwa Wymowa Znaczenie Klasa Nagranie
ก ก ไก่ gɔɔ-gài kurczak średnia
ข ข ไข่ kɔ̌ɔ-kài jajko wysoka
ฃ ฃ ขวด kɔ̌ɔ-kùat butelka Przestarzała: zastąpiona przez ข. wysoka
ค ค ควาย kɔɔ-kwaai bawół niska
ฅ ฅ คน kɔɔ-kon człowiek Przestarzała: zastąpiona przez ค. niska
ฆ ฆ ระฆัง kɔɔ-rá-kang dzwon niska
ง ง งู ngɔɔ-nguu wąż niska
จ จ จาน jɔɔ-jaan talerz średnia
ฉ ฉ ฉิ่ง chɔ̌ɔ-chìng czynele wysoka
ช ช ช้าง chɔɔ-cháang słoń niska
ซ ซ โซ่ sɔɔ-sôo łańcuch niska
ฌ ฌ เฌอ chɔɔ-chəə drzewo niska
ญ ญ หญิง yɔɔ-yǐng kobieta niska
ฎ ฎ ชฎา dɔɔ-chá-daa nakrycie głowy tancerki średnia
ฏ ฏ ปฏัก dtɔɔ-bpà-dtàk oścień średnia
ฐ ฐ ฐาน tɔ̌ɔ-tǎan cokół wysoka
ฑ ฑ มณโฑ tɔɔ-mon-too Montho (postać) niska
ฒ ฒ ผู้เฒ่า tɔɔ-pûu-tâo starzec niska
ณ ณ เณร nɔɔ-neen mnich nowicjusz niska
ด ด เด็ก dɔɔ-dèk dziecko średnia
ต ต เต่า dtɔɔ-dtào żółw średnia
ถ ถ ถุง tɔ̌ɔ-tǔng torba wysoka
ท ท ทหาร tɔɔ-tá-hǎan żołnierz niska
ธ ธ ธง tɔɔ-tong flaga niska
น น หนู nɔɔ-nǔu mysz niska
บ บ ใบไม้ bɔɔ-bai-mái liść średnia
ป ป ปลา bpɔɔ-bplaa ryba średnia
ผ ผ ผึ้ง pɔ̌ɔ-pʉ̂ng pszczoła wysoka
ฝ ฝ ฝา fɔ̌ɔ-fǎa pokrywka wysoka
พ พ พาน pɔɔ-paan taca niska
ฟ ฟ ฟัน fɔɔ-fan ząb niska
ภ ภ สำเภา pɔɔ-sǎm-pao dżonka (statek) niska
ม ม ม้า mɔɔ-máa koń niska
ย ย ยักษ์ yɔɔ-yák olbrzym niska
ร ร เรือ rɔɔ-rʉa łódź niska
ล ล ลิง lɔɔ-ling małpa niska
ว ว แหวน wɔɔ-wɛ̌ɛn pierścionek niska
ศ ศ ศาลา sɔ̌ɔ-sǎa-laa pawilon wysoka
ษ ษ ฤๅษี sɔ̌ɔ-rʉʉ-sǐi pustelnik wysoka
ส ส เสือ sɔ̌ɔ-sʉ̌a tygrys wysoka
ห ห หีบ hɔ̌ɔ-hìip skrzynia wysoka
ฬ ฬ จุฬา lɔɔ-jù-laa latawiec niska
อ อ อ่าง ɔɔ-àang miska Służy też jako nośnik samogłosek. średnia
ฮ ฮ นกฮูก hɔɔ-nók-hûuk sowa niska

Jak wymawia się spółgłoski na końcu sylaby?

Na końcu sylaby tajskie spółgłoski sprowadzają się do zaledwie ośmiu dźwięków: k, t, p (urwanych, bez wypuszczenia powietrza), m, n, ng, w i y. Ta sama litera może więc brzmieć inaczej na początku i na końcu sylaby.

Dźwięki spółgłosek końcowych
Dźwięk końcowy Litery
-k ก ข ค ฆ
-t ด ต ถ ท ธ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ จ ช ซ ศ ษ ส
-p บ ป พ ฟ ภ
-m ม
-n น ณ ญ ร ล ฬ
-ng ง
-w ว
-y ย

Na przykład ส to s na początku słowa, ale t na końcu, a ร, czyli r na początku, na końcu staje się n. Kilka liter (np. ฉ, ผ, ฝ, ห, อ i ฮ) nie występuje jako spółgłoska końcowa w rodzimych słowach tajskich.

Jak działają tajskie samogłoski?

Tajskie samogłoski zapisuje się wokół spółgłoski, po której słychać je w mowie: przed nią, za nią, nad nią lub pod nią, a niektóre łączą kilka z tych pozycji. Większość samogłosek występuje w parach krótka/długa, a długość samogłoski zmienia znaczenie słowa.

W tabeli อ zastępuje spółgłoskę: samogłoskę เอ zapisuje się jako เ + spółgłoska, jak w เท (tee, nalewać). Gdy sylaba zaczyna się od samogłoski, tajski zapisuje nieme อ, które ją „niesie”, jak w อา (aa, ciocia).

32 tajskie samogłoski
Samogłoska Dźwięk Długość Uwaga Nagranie
อะ à krótka
อา aa długa
อิ ì krótka
อี ii długa
อึ ʉ̀ krótka
อื ʉʉ długa
อุ ù krótka
อู uu długa
เอะ è krótka
เอ ee długa
แอะ ɛ̀ krótka
แอ ɛɛ długa
โอะ ò krótka
โอ oo długa
เอาะ ɔ̀ krótka
ออ ɔɔ długa
เออะ ə̀ krótka
เออ əə długa
เอียะ ìa krótka
เอีย iia długa
เอือะ ʉ̀a krótka
เอือ ʉʉa długa
อัวะ ùa krótka
อัว uua długa
อำ am krótka Samogłoska + spółgłoska końcowa m.
ใอ ai krótka Zapisywana przed spółgłoską. Używa jej tylko 20 słów.
ไอ ai krótka Zapisywana przed spółgłoską, tak jak ใอ.
เอา ao krótka
ฤ rʉ́ krótka Czytana też „ri” lub „rəə” w zależności od słowa. Jak w ฤดู (pora roku).
ฤๅ rʉʉ długa Rzadka.
ฦ lʉ́ krótka Przestarzała, ale wciąż widnieje na szkolnych tablicach.
ฦๅ lʉʉ długa Przestarzała.

Jak wyglądają tajskie cyfry?

Tajski ma własne cyfry, od ๐ (0) do ๙ (9). Na co dzień częściej używa się cyfr arabskich, ale tajskie cyfry wciąż pojawiają się w menu, na biletach, banknotach i w dokumentach urzędowych.

Tajskie cyfry od 0 do 9
Cyfra tajska Wartość Słowo Wymowa Nagranie
๐ 0 ศูนย์ sǔun
๑ 1 หนึ่ง nʉ̀ng
๒ 2 สอง sɔ̌ɔng
๓ 3 สาม sǎam
๔ 4 สี่ sìi
๕ 5 ห้า hâa
๖ 6 หก hòk
๗ 7 เจ็ด jèt
๘ 8 แปด bpɛ̀ɛt
๙ 9 เก้า gâao

Czym są tajskie znaki tonalne?

Tajski używa czterech znaków tonalnych, zapisywanych nad początkową spółgłoską sylaby: ่ (mái èek), ้ (mái too), ๊ (mái dtrii) i ๋ (mái jàt-dtà-waa). Razem z klasą spółgłoski i typem sylaby wskazują, którego z pięciu tonów użyć.

Pełne zasady, z przykładami dla każdej klasy, znajdziesz w naszym poradniku o tonach tajskich.

Jak czytać transkrypcję

Wymowa na tej stronie jest podana w transkrypcji aplikacji Kru May. Akcenty oznaczają ton, a podwojone samogłoski samogłoskę długą.

à â á ǎ
ton niski, opadający, wysoki i wznoszący; brak akcentu oznacza ton średni
aa, ii, uu…
samogłoska długa (pojedyncza litera oznacza krótką)
g, bp, dt
k, p, t bez przydechu, jak w polskim
k, p, t
k, p, t z przydechem (z lekkim wydechem), jak w angielskim „kin”
j
dźwięk bliski polskiemu „ć”, bez przydechu
ch
jak „ć” z lekkim wydechem, nie jak polskie „ch”
y
jak polskie „j”
w
jak polskie „ł”
ɔ
otwarte „o”, jak w „kot”
ɛ
otwarte „e”, jak w „mech”, przeciągnięte
ə
neutralny dźwięk między „e” a „y”, bez zaokrąglania warg
ʉ
„u” wymawiane z rozciągniętymi, niezaokrąglonymi wargami

Jak nauczyć się alfabetu tajskiego?

Większości uczących się łatwiej przyswoić tajskie litery przez słowa, które często czytają, niż wkuwając wszystkie 44 spółgłoski naraz. Ucz się każdej litery razem z jej klasą, bo to klasa będzie potem potrzebna do czytania tonów.

Praktyczna kolejność: zacznij od spółgłosek klasy średniej (tylko dziewięć liter, a ich tony podlegają najprostszym zasadom), potem weź częste sonanty klasy niskiej (ง น ม ย ร ล ว), a na końcu resztę. Samogłosek ucz się w miarę, jak spotykasz je w słowach, a nie jako osobnej listy.

W Kru May każde słowo w każdej historii ma transkrypcję, więc czytasz od pierwszego dnia, a litery przychodzą same. Sekcja Alfabet zawiera wszystkie spółgłoski, samogłoski i cyfry z nagraniami, pogrupowane według klas.

Ćwicz czytanie po tajsku z historiami

Kru May pokazuje tajskie pismo od pierwszej strony, z transkrypcją i nagraniem każdego słowa.

Bezpłatne pobieranie · Bez zakładania konta